Do LuMedic bardzo często trafiają Pacjenci, którym odchudzanie nie daje żadnych widocznych efektów mimo restrykcji kalorycznych i stosowania zaleceń dietetycznych. Zjawisko to nie zawsze wynika jednak z błędów żywieniowych i niedoszacowanej podaży energii. Przeczytaj przygotowany przez nas artykuł i dowiedz się więcej.

Na samym początku warto zaznaczyć, że w świetle aktualnych badań medycznych istotną rolę w redukcji masy ciała odgrywa praca przewodu pokarmowego, a w szczególności jelita. Dokładniej, ich funkcja metaboliczna, integralność bariery jelitowej i skład mikrobioty. Zaburzenia w tych obszarach mogą bowiem wpływać zarówno na wchłanianie składników odżywczych, jak i na przewlekły stan zapalny, który niestety sprzyja odkładaniu się tkanki tłuszczowej.

Mikrobiota jelitowa jako regulator metabolizmu i odchudzania

Mikrobiota jelitowa stanowi złożony ekosystem mikroorganizmów pełniących kluczową rolę w homeostazie metabolicznej organizmu. Odpowiada ona nie tylko za trawienie czy fermentację niestrawionych resztek pokarmowych, ale i za syntezę witamin, produkcję krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (SCFA) oraz modulację odpowiedzi immunologicznej.

Co ciekawe, badania wskazują, że mikrobiota wpływa na efektywność odchudzania poprzez regulację:

– pozyskiwania energii z pożywienia,

– gospodarki hormonalnej (m.in. leptyna, grelina, GIP, GLP-1),

– uczucia sytości,

– magazynowania tłuszczu.

To oznacza, że dwie osoby stosujące taką samą dietę mogą osiągać różne efekty. Dzieje się tak ze względu na różnice w składzie mikrobioty. W przypadku dysbiozy – zaburzenia równowagi mikroorganizmów jelitowych – obserwuje się często większą zdolność do ekstrakcji energii z pożywienia i nasiloną lipogenezę, co z kolei może utrudniać odchudzanie.

Stan zapalny jelit a oporność na redukcję masy ciała

Tak naprawdę, jednym z kluczowych mechanizmów łączących jelita i odchudzanie jest przewlekły stan zapalny niskiego stopnia. Dysbioza prowadzi do zwiększonej przepuszczalności bariery jelitowej (z ang. leaky gut), co umożliwia przenikanie endotoksyn bakteryjnych (np. lipopolisacharydów czy LPS) do krwiobiegu.

W konsekwencji dochodzi do aktywacji układu immunologicznego i wzrostu produkcji cytokin prozapalnych. Przewlekły stan zapalny przede wszystkim:

– zaburza wrażliwość insulinową,

– wpływa na metabolizm lipidów,

– sprzyja odkładaniu tłuszczu trzewnego,

– obniża efektywność odchudzania.

Warto pamiętać, że tkanka tłuszczowa trzewna sama w sobie jest aktywna metabolicznie i dodatkowo nasila proces zapalny. W ten sposób tworzy się „błędne koło metaboliczne”.

Wchłanianie składników odżywczych – niedoceniany element

Jelita pełnią kluczową funkcję w zakresie wchłaniania składników odżywczych. Ich stan bezpośrednio wpływa na bilans energetyczny organizmu. Zaburzenia mikrobioty mogą modyfikować:

– efektywność wchłaniania makroskładników,

– metabolizm glukozy,

– gospodarkę lipidową.

Niektóre profile mikrobioty sprzyjają zwiększonemu odzyskiwaniu energii z błonnika i innych niestrawionych składników. Prościej – oznacza, że organizm uzyskuje więcej kalorii z tej samej ilości pożywienia.

Z drugiej strony, uszkodzenie bariery jelitowej i stan zapalny mogą prowadzić do zaburzeń wchłaniania jakościowego. Mowa o niedoborach witamin i składników mineralnych, co wtórnie wpływa na metabolizm i regulację masy ciała.

Dysbioza jelitowa to wspólny mianownik problemów metabolicznych

Zaburzenia składu mikrobioty (np. zmieniony stosunek bakterii typu Firmicutes do Bacteroidetes) są często obserwowane u osób z nadwagą i otyłością.

Sama w sobie dysbioza wiąże się z:

– obniżeniem różnorodności mikroorganizmów,

– zwiększeniem liczby bakterii prozapalnych,

– zmniejszoną produkcją SCFA o działaniu przeciwzapalnym,

– zaburzeniem osi jelito-mózg.

W efekcie jelita przestają pełnić funkcję regulatora homeostazy metabolicznej i zaczynają sprzyjać rozwojowi otyłości oraz oporności na odchudzanie…

Czy więc jelita mogą blokować odchudzanie?

Odpowiadając krótko, z perspektywy współczesnej medycyny – tak. Jelita mogą istotnie utrudniać odchudzanie. Mechanizm ten jest wieloczynnikowy i obejmuje zaburzenia mikrobioty, przewlekły stan zapalny oraz zmiany w efektywności wchłaniania energii i składników odżywczych.

Zatem, skuteczne odchudzanie nie powinno ograniczać się tylko i wyłącznie do bilansu kalorycznego. Coraz większe znaczenie ma diagnostyka i modulacja mikrobioty jelitowej oraz odbudowa integralności bariery jelitowej. Jeśli potrzebujesz pomocy w tym zakresie, pamiętaj, że znajdziesz ją w LuMedic w Warszawie.