Insulinooporność – z czym się wiąże?

Insulinooporność to zaburzenie, które dotyka dorosłych a także coraz częściej młodzież. Choć często rozwija się niezauważenie, może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, takich jak stan przedcukrzycowy, czy cukrzyca typu oraz do rozwoju m.in. zespołu metabolicznego. LuMedic w Warszawie to miejsce, które pomaga znaleźć przyczyny i objawy tej dolegliwości.

Czym jest insulinooporność i jak wpływa na organizm?

Tak naprawdę, insulinooporność to stan, w którym komórki organizmu przestają prawidłowo reagować na insulinę. Jest to hormon odpowiedzialny za regulację poziomu glukozy we krwi. W efekcie trzustka produkuje coraz więcej insuliny, żeby „przełamać” opór stawiany przez tkanki. Należy pamiętać, że nadmiar insuliny z biegiem czasu może prowadzić do rozwoju stanu przedcukrzycowego,a w dalszym etapie do cukrzycy typu 2 i wielu innych zaburzeń metabolicznych.

Insulina a gospodarka węglowodanowa – proste wyjaśnienie

Insulina działa niczym klucz, który otwiera komórki. Dzięki temu umożliwia im wchłanianie glukozy z krwi. Gdy komórki stają się na mniej wrażliwe na insulinę, glukoza nie jest odpowiednio wykorzystywana i zaczyna gromadzić się we krwi. W rezultacie trzustka zwiększa produkcję insuliny. To prowadzi do tzw. hiperinsulinemii, czyli przewlekłe podwyższonego poziomu insuliny.

Dlaczego insulinooporność staje się coraz częstsza?

Przede wszystkim, należy zwrócić uwagę na styl życia współczesnego człowieka. Wiele osób pracuje przy biurku. Część z nich zaniedbuje swoją dietę i wprowadza do niej produkty wysokocukrowe i wysokotłuszczowe. Swoją cegiełkę dokłada również przewlekły stres i brak aktywności fizycznej. Rozwojowi insulinooporności sprzyjają też czynniki genetyczne i hormonalne. U wielu osób dodatkowo zwiększają one ryzyko wystąpienia tego zaburzenia.

Najczęstsze przyczyny insulinooporności

Styl życia, dieta i brak aktywności fizycznej

Spożywanie nadmiernych ilości kalorii – szczególnie z cukrów prostych i tłuszczów nasyconych, czyli produktów wysokocukrowe i wysokotłuszczowe – prowadzi do odkładania się tkanki tłuszczowej trzewnej (brzusznej). Trzeba pamiętać, że zwiększa ona oporność tkanek na insulinę. Brak regularnego ruchu tylko pogarsza sytuację. Mięśnie zużywają mniej glukozy, co sprzyja jej zaleganiu we krwi.

Predyspozycje genetyczne i zaburzenia hormonalne

Oczywiście u niektórych osób insulinooporność rozwija się mimo prowadzenia zdrowego stylu życia. To część przypadków, która zazwyczaj ma podłoże genetyczne lub hormonalne. Szczególną rolę odgrywają w nich zaburzenia pracy tarczycy, nadnerczy, jajników. Warto wspomnieć dodatkowo o zmniejszonej pracy jajników, które zaczynają produkować mniej hormonów płciowych, ta sytuacja pojawia się już w okresie perimenopuzy.

 

Związek z zespołem policystycznych jajników (PCOS)

U kobiet insulinooporność często współwystępuje z zespołem policystycznych jajników (PCOS). Podwyższony poziom insuliny może bowiem wpływać na zaburzenia hormonalne, powodując:
– nieregularne miesiączki,
– trądzik,
– nadmierne owłosienie,
– trudności z zajściem w ciążę.

Objawy, które mogą wskazywać na insulinooporność

Przyrost masy ciała mimo diety

Jednym z najczęstszych sygnałów jest przybieranie na wadze, zwłaszcza w okolicach brzucha, mimo stosowania zdrowej diety i ograniczania kalorii. Niestety nadmiar insuliny sprzyja magazynowaniu tłuszczu i utrudnia jego spalanie.

Senność po posiłkach, problemy z koncentracją

Wysoki poziom insuliny i gwałtowne wahania poziomu glukozy we krwi mogą powodować uczucie senności, rozkojarzenie, a nawet napady głodu w krótkim czasie po zjedzonym posiłku. Są to objawy, które nie powinny być lekceważone i skonsultowane z odpowiednim specjalistom.

Trudności z redukcją wagi i przewlekłe zmęczenie

Mimo zaangażowania, wysiłku fizycznego i diety, osoby z cechami insulinoopornością często nie widzą efektów odchudzania. Dodatkowo towarzyszy im uczucie ciągłego zmęczenia, spadku energii i nastroju. Właśni dlatego nie powinno się bagetelizować objawów i zdecydować się na wizytę u endokrynologa.

Jak przebiega diagnostyka insulinooporności?

Badania laboratoryjne: glukoza, insulina, wskaźnik HOMA-IR

Podstawę diagnostyki stanowią badania krwi, w tym poziom glukozy na czczo, poziom insuliny oraz wskaźnik wyliczenie HOMA-IR. Ostatni służy do ocenia współzależności między tymi danymi. Czasami lekarz zleca także krzywą glukozowo-insulinową (OGTT z insuliną).

Kiedy warto zgłosić się do endokrynologa?

Do specjalisty warto udać się w przypadku niepokojących objawów, trudności z redukcją masy ciała lub przypadków cukrzycy typu 2 w rodzinie. Endokrynolog pomoże ustalić przyczynę insulinooporności i wdrożyć indywidualne leczenie.

Leczenie insulinooporności – kluczowe kroki

Zmiana nawyków żywieniowych i aktywność fizyczna

Nie ulega wątpliwości, że podstawą leczenia będzie zmiana stylu życia. Polega ona na wprowadzeniu zbilansowanej diety o niskim indeksie glikemicznym, regularnych posiłkach oraz aktywności fizycznej (minimum 3–4 razy w tygodniu).

Ważne: redukcja masy ciała już o 5–10% może znacząco poprawić wrażliwość na insulinę.

Wsparcie farmakologiczne – kiedy jest potrzebne?

Każdy przypadek jest inny. W niektórych z nich lekarz może zalecić leki zwiększające wrażliwość tkanek na insulinę. Najczęściej jest to metformina. Stosuje się ją zarówno u osób z cukrzycą, jak i z insulinoopornością.

Rola specjalisty – endokrynolog jako wsparcie w terapii

Leczenie insulinooporności wymaga indywidualnego i holistycznego podejścia. Specjalista endokrynolog powinien dobrać odpowiednią terapię oraz wskazać kierunek zmian stylu życia, który będzie dopasowany do danego przypadku. Następnie należy regularnie monitorować postępy podczas wizyt.

Podsumowanie – im wcześniej rozpoznasz insulinooporność, tym łatwiej ją kontrolować

Słowem podsumowania, insulinooporność nie zawsze prowadzi do stanu przedcukrzycowego, czy cukrzycy lub innych powikłań metabolicznych – o ile zostanie wcześnie rozpoznana i odpowiednio leczona. W LuMedic zlokalizowanym w Warszawie oferujemy kompleksową diagnostykę i leczenie insulinooporności, opartą na aktualnej wiedzy medycznej i indywidualnym podejściu.

Pacjenci zmagający się z insulinoopornością mogą skorzystać z pomocy dr n. med. Luizy Napiórkowskiej, dr n. med. Anny Kępczyńskiej-Nyk, dr n. med. Anny Lewickiej oraz mgr Alekandry Bąk.